नेपाल महिला संघकी केन्द्रीय सदस्य इन्दिरा कार्की इन्दु नेपाली कांगे्रसको १२ औं महाधिवेशनमा केन्द्रीय नेतृत्वमा उम्मेदवारी दिने तयारी गरिरहेकी छन् । महधिवेशन नजिकिएकाले उनको दौडधूप चर्को छ । नेतृत्व विकासमा महिलालाई कागजीरुपमा मात्र होइन व्यावहारिक रुपमा अघि बढाउनुपर्ने एजेन्डासहित कार्की चुनावी मैदानमा उत्रने भएकी छन् । मोरङलाई राजनीतिक पृष्ठभूमि बनाएर नेपाली कांगे्रसमा दुई दशकदेखि सकि्रय कार्कीसँग कुमार राउतले गरेको कुराकानी ः
० आपुनो परिचय कसरी दिनुहुन्छ ?
- मेरो नाम इन्दिरा कार्की मलाई इन्दु भनेर चिन्छन् । विद्यार्थीकालदेखि नै राजनीतिमा संलग्न भएँ । ०४६ सालदेखि चाहिँ सकि्रय राजनीतिमा छु ।
० राजनीतिक पृष्ठभूमि कस्तो हो  ?
- बुबा नेपाली कांगे्रसमा हुनुहुन्थ्यो । दाइहरु अर्को पार्टीमा भए पनि राजनीतिमै संलग्न हुनुहुन्थ्यो ।
० विद्यार्थी राजनीति भन्नाले नेविसंघमा हुनुहुन्थ्यो  ?
- हो त्यसबेला हामी नेविसंघको भोटर मात्र थियौं ०४६ सालदेखि मात्र सकि्रय भएँ ।
० अध्ययन कहाँ गर्नुभयो ?
- वीरगन्जको ठाकुरराम क्याम्पसबाट उच्च अध्ययन सकें ।
० राजनीतिमा कुन पदसम्म पुग्नुभयो  ?
- विद्यार्थी राजनीतिपछि वडास्तरबाटै सकि्रय भएँ । दुईपटक महासमिति सदस्य भइसकें । अहिले महिला संघको केन्द्रीय सदस्य छु । सामाजिक रुपमा भन्दा जिल्ला शान्ति समितिमा सदस्य छु । सहकारी विकास बोर्ड सदस्य पनि भएँ स्कुलहरुमा साचालक समितिमा छु ।
० राजनीतिमा लागेर के पाइयो जस्तो लाग्छ  ?
- राजनीति भनेको समाज सुधार पनि हो । पाउने र गुमाउने कुरा केही छैन । मैले पार्टीका लागि गर्नुपर्ने भूमिका सकि्रयतापूर्वक नै गरेको छु जस्तो लाग्छ । नाम पाएको छु सन्तुष्ट छु ।
० पार्टीमा धेरै काम गरें केही पाइन भन्ने गुनासो हुन्छ तपाईं के भन्नुहुन्छ  ?
- एक हदसम्म त ठीकै होला । जसले जति मेहनत गरेको हुन्छ त्यसैअनुसार मूल्यांकन होस् भन्ने आशा गरेको हुन्छ । त्यस हिसाबमा भन्ने हो भने मैले पनि केही पाएकी छैन तर पनि म निरन्तर काम गरिहेको छु गरिरहने छु ।
० निःस्वार्थ राजनीति गर्न सकिँदैन  ?
- समाज सुधारका लागि निःस्वार्थ नै काम गरिरहेका हुन्छौं । पार्टीमा लाग्दा निःस्वार्थ नै लाग्नुपर्छ भन्ने सैद्धान्तिक मान्यता हो । तर आपुूभन्दा कमजोर क्षमताहीन र जुनियरहरुलाई माथि लान थालियो भने मानवीय स्वभाव हो अलिकति खिन्न त भइन्छ नै ।
० महिला संघको केन्द्रीय नेतृत्वमा हुनुहुन्छ । बाँकी भूमिका त आपंैुले निर्धारण गर्नुपर्ने होइन र  ?
- पार्टीकै लागि भनेर निरन्तर लागिनै रहेकी छु । भूमिका भनेको त्यही हो ।
० पार्टीले दिएन भनेर गुनासो गर्नुभन्दा क्षमता देखाउनुपथ्र्यो नि  ?
- क्षमता देखाइसकेकी छु मैले । पार्टीले अब भूमिका दिन्छ भन्ने आशा राखेकी छु । शीर्ष नेताहरुले पार्टीका सकि्रय कार्यकर्ताको मूल्यांकन गर्नुहोला भन्ने आशा छु ।
० पार्टीले कार्यकर्ताको मूल्यांकन नगर्नुको कारण के  ?
- सत्य तीतो हुन्छ इमानदार कार्यकर्ताहरु जिल्ला-जिल्लामा काम गरिनै रहेका हुन्छन् । तर नेताका वरिपरि बस्नेहरुले नेतालाई गुमराहमा राखिरहेका हुन्छन् । नेताले वरिपरि घुम्नेलाई भन्दा फिल्डमा खट्नेलाई अवसर दिनुपर्छ ।
० यो विश्वास गर्ने आधार के  ?
- पार्टी कमजोर हुँदै जानुमा राजधानी र नेता केन्द्रित कार्यकर्ता नै हुन् भन्ने लाग्छ । गत संविधानसभाको निर्वाचनले देखाइ पनि सकेको छ । यसर्थ नेताहरुले यो कुरा बुझिसक्नुभएको छ ।
० बाहिरबाट हेर्दा पार्टी संस्थागत हुन नसकेको जस्तो लाग्दैन  ?
- पार्टी अब संस्थागत हुनुपर्छ अबको महाधिवेशनमा जुन नेतृत्वले जित्छ उसले सबैलाई समेटेर लगेन भने पार्टी चल्दैन इतिहासमात्र बच्छ ।
० पार्टीभित्र विभाजनको रेखा अहिले पनि मेटिएको छैन भन्ने कुरा महसुस गर्नुभएको छ  ?
- इतिहासको गौरवगाथा बोकेको नेपाली कांगे्रसलाई युग पुरुषहरुले नेतृत्व गरेको हुनाले अरु पार्टीसँग यसलाई दाँज्न मिल्दैन । विगतमा विविध कारणले पार्टी विभाजित हुन पुग्यो । त्यसको तुष बाँकी हुनसक्छ । विभाजनको रेखा अथवा गुटबारे मलाई त्यत्ति थाहा छैन यदि छ भने पनि त्यो हुनुहँुदैन ।
० त्यो रेखा मेटिन्छ  ?
- हामीजस्ता कार्यकर्ताले त्यस्तो हुन दिनुहुँदैन मेटाउनुपर्छ । आदरणीय नेताहरुप्रति हामी विश्वास गर्छौं ।
० यो अधिवेशनको एजेन्डा के बनाउनुपर्छ  ?
- सहमतिको कुरो त छँदैछ । जाति भाषा िलंग सबै वर्गलाई पार्टीले समेटेको छ । यसलाई अब सबैको पार्टी बनाएर अगाडि बढाउनुपर्छ । महिलालाई अझ बढी समेट्नुपर्छ । यति प्रतिशत महिला जिल्लामा आउनैपर्छ भनेर विधानमा संशोधन गर्नुपर्छ ।
० महाधिवेशनमा नेतृत्व तहमा उम्मेदवारी दिने सोच बनाउनुभएको छ  ?
- केन्द्रीय सदस्यमा उम्मेदवारी दिन्छु । साथीहरुको सहयोगको आशा गरेकी छु ।
० खुलाबाट उम्मेदवार दिनुहुन्छ  ?
- होइन आरक्षण कोटामा उम्मेदवार दिन्छु । साथीभाइसँग सरसल्लाह पनि गरिरहेको छु उनीहरुले जे सल्लाह दिन्छन् त्यसै गर्छु ।
० तपाईंलाई किन मत दिने  ?
- साथीहरुमाझ परिचित नभएको भए अथवा पार्टीमा नलागेको भए मत नदिने कुरा हुन्थ्यो । पार्टीमा निरन्तर छु साथीहरुको सम्पर्कमै छु । इन्दु कार्की नेतृत्वमा पुगी भने उसको भूमिका हुन्छ महिला अधिकारको पक्षमा काम गरिरहेकी छे भन्ने सबैलाई थाहा पाएका छन् । पार्टी संगठन सुदृढीकरण गर्न सक्षम छे भनेर मलाई मत दिनुहुनेछ भन्ने विश्वास छ ।
० महिलाको विकास भनेको  ?
- जनचेतना फैलाउने नेतृत्व विकास र सीपमूलक कार्यक्रम दिएर महिलालाई अगाडि बढाउने हो ।
० आरक्षण ठीक हो  ?
- आरक्षण र खुलामा पनि महिला सिट हुनुपर्छ । राष्ट्रियस्तरका महिलाहरुले खुला सिटमा जानुपर्छ । राष्ट्रियस्तरमा परिचय बनाएकाहरु खुला कोटामा जानुपर्छ । उहाँहरुले हामी जस्ता उत्साही अथवा केही गरौं भन्ने महिलालाई आरक्षणमा सहयोग गर्नुपर्छ ।
० महिला सकि्रयता कतिको बढेको छ  ?
- आरक्षण दिएर महिला समेट्ने प्रयास भएको छ । तर त्यो पनि कागजी रुपमा मात्र छ । व्यावहारिक रुपमा महिलालाई प्रशिक्षित गर्ने उत्साह भरिदिने र नेतृत्वमा अघि बढाउने काम भएको छैन । अब त्यस्तो हुनुहुँदैन ।
० सक्षम नभएर हो कि  ?
- त्यसो होइन । पहिले अवसर दिनुपर् यो नि त्यसपछि थाहा हुन्छ सक्षम छन् कि छैनन् भनेर । अवसर नै नदिई कसरी मूल्यांकन हुन्छ
० कति जिल्ला घुम्नुभएको छ  ?
- ठ्याक्कै यति भन्न त गन्नैपर्छ । पश्चिमतिर गएको छैन पूर्वका प्रायः सबै जिल्लामा पुगेकी छु । पार्टीले खटाएका हरेक जिल्लामा पुगेकी छु ।
० तपाईंको माइती  ?
- मेरो खास माइती गाउँ सर्लाही हो । तर अहिले सबै काठमाडौंतिर बसोबास गर्नुहुन्छ । घरको कुरा गर्नुहुन्छ भने मेरो विराटनगरमा विवाह भयो । मेरो एक छोरा एक छोरी छन् ।
० छोराछोरी के गर्छन् ?
- छोरा नेपाली सेनामा कप्तान छ छोरी एमबीएस पढ्दैछिन् ।
० श्रीमान्  ?
- राजनीतिमै संलग्न हुनुहुन्छ । महिलालाई अघि बढाउनुपर्छ भनेर उहाँकै प्रोत्साहनले म पनि राजनीतिमा संलग्न भएको हुँ ।
० के नाम  ?
- शालिक कार्की ।
० पे्रम विवाह  ?
- होइन मागी विवाह हो ।
० कसरी सम्भव भयो  ?
- दाइहरु ठाकुरराम क्याम्पसमा रिडर हुनुहुन्थ्यो । श्रीमान्को साथी पनि त्यहाँ हुनुहुन्थ्यो । साथीसाथीको चिनजानबाट विवाह भएको हो ।
० दुवैजना राजनीति गर्दा घर सम्हाल्ने कुरामा झगडा भएन  ?
- मैले त्यस्तो कुनै समस्या झेल्नुपरेन । छोराछोरी होस्टल बसेर पढे । श्रीमान्ले जहिले पनि हौसला दिनुहुन्थ्यो कहिले नराम्रो भएन । म यहाँसम्म आइपुग्नुमा योगदान श्रीमान्कै हो ।