नेपालब्रिटेन संवाददाता
काठमाडौं । आज मिथिलाञ्चलमा जानकी नवमी पर्व मनाइरहिएको छ । मिथिलामा मात्र नभई सम्पूर्ण नेपालीका लागि विशेष दिन हो, जानकी नवमी ।
रामायणकालीन त्रेतायुगमा, जब राजा जनकले ‘हलश्वरी यज्ञ’ गरिरहेका थिए, मिथिलामा अनिकालबाट मुक्ति पाउन जमिन जोत्ने क्रममा एउटा गाग्रोभित्र माता जानकीको प्रादुर्भाव भएको थियो ।
माता जानकीलाई केवल एक कन्या वा सीताको रूपमा मात्र नहेरी, उनलाई ‘अह्लादिनी शक्ति’ को रूपमा पूजा गरिन्छ । उनको प्रादुर्भाव हुनु नै विश्वमा आदर्श, त्याग र तपस्याको नयाँ परिचय दिनु हो ।
उनी भगवान् रामको सच्चिदानन्द स्वरूपसँग गाँसिएको जोडी हुन् । जनकपुरधाम, उनीहरूको वैवाहिक महोत्सवको साक्षी, आज माता जानकीको प्रादुर्भाव दिवस मनाइरहेको छ ।
यस दिनको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष दूधमती नदीमा स्नान गर्नु हो । शास्त्रअनुसार माता जानकी र दूधमती मैयाँ दुवै एकै समयमा प्रकट भएका हुन् ।
जनकपुरधामका ऋषिले जब जमिन जोत्ने बाटो (बाटी) बनाएका थिए, त्यसका दुई भाग भएका थिए – एकबाट माता जानकी र अर्कोबाट दूधमती नदीको प्रादुर्भाव भयो । त्यसैले, दूधमती नदीलाई माता जानकीको ’मातृतुल्य’ भावना भएको मानिन्छ ।
आज जनकपुरधाममा समस्त श्रद्धालु भक्तजनहरू माता जानकी र दूधमती मैयाँको प्रादुर्भावको उत्सव उत्साहका साथ मनाइरहेका छन् । यो दिनले हामी सबैलाई माता जानकीको आदर्श पछ्याउन र आध्यात्मिक मार्गमा लाग्न प्रेरित गर्छ ।
