लण्डन। विश्वव्यापी रूपमा बढ्दो बसाइँसराइ, वैदेशिक रोजगारी तथा ग्लोबलाइजेसनको प्रभावसँगै दोहोरो नागरिकता (Dual Citizenship) दिने देशहरूको संख्या उल्लेख्य रूपमा बढ्दै गएको छ। हाल विश्वका करिब १९० भन्दा बढी देशमध्ये झण्डै १०० देखि १२० देशले पूर्ण वा आंशिक रूपमा दोहोरो नागरिकता स्वीकार गरेका छन्।

विशेषगरी युरोपेली मुलुकहरूमा यो व्यवस्था व्यापक रूपमा लागू गरिएको छ। बेलायत, फ्रान्स, इटाली, पोर्चुगल, आयरल्याण्ड, स्वीडेन, डेनमार्क, फिनल्याण्ड, बेल्जियम, ग्रीस, पोल्याण्ड, चेक गणतन्त्र र हंगेरी लगायतका देशहरूले दोहोरो नागरिकता खुला रूपमा स्वीकार गरेका छन् भने जर्मनी र स्पेन जस्ता देशहरूले केही सर्तसहित यो सुविधा दिएका छन्।

अमेरिका महादेशका शक्तिशाली राष्ट्रहरू संयुक्त राज्य अमेरिका र क्यानाडाले पनि दोहोरो नागरिकतालाई पूर्ण मान्यता दिएका छन्। यस्तै मेक्सिको, ब्राजिल, अर्जेन्टिना, चिली, कोलम्बिया, पेरु र भेनेजुएला लगायतका देशहरूले पनि आफ्ना नागरिकलाई बहु नागरिकता राख्न अनुमति दिएका छन्।

एशिया तथा ओसियानियातर्फ अस्ट्रेलिया र न्युजिल्याण्ड जस्ता विकसित मुलुकहरूले पूर्ण रूपमा दोहोरो नागरिकता स्वीकार गरेका छन् भने फिलिपिन्स, टर्की र इजरायलले पनि यसलाई कानुनी मान्यता दिएका छन्। पाकिस्तान, श्रीलंका र बंगलादेश जस्ता देशहरूले भने सीमित वा विशेष सर्तसहित दोहोरो नागरिकता दिने व्यवस्था गरेका छन्।

अफ्रिकी महादेशमा समेत यो प्रवृत्ति विस्तार हुँदै गएको छ। दक्षिण अफ्रिका, नाइजेरिया, केन्या, घाना र इजिप्ट जस्ता देशहरूले विभिन्न सर्तहरूका साथ दोहोरो नागरिकता व्यवस्था लागू गरेका छन्।