सिड्नी। अस्ट्रेलियाका प्रमुख सहरमा बिहीबार (१३ अगस्ट) हजारौँ उच्च माध्यमिक विद्यालय तथा विश्वविद्यालयका विद्यार्थी कक्षा छाडेर दक्षिणपन्थी नेता पाउलिन ह्यान्सन र उनको दल ‘वन नेसन’विरुद्ध सडकमा उत्रिएका छन्।
राष्ट्रिय विद्यार्थी सङ्घ (NUS)को समन्वयमा ‘स्टुडेन्ट्स से नो टु ह्यान्सन’ नारासहित आयोजना गरिएको देशव्यापी प्रदर्शनमा विद्यार्थीहरूले नस्लवाद, विभेद र आप्रवासी विरोधी राजनीतिविरुद्ध आवाज उठाउँदै बहु सांस्कृतिक तथा समावेशी अस्ट्रेलियाको पक्षमा प्रदर्शन गरेका हुन्। सिड्नी, मेलबर्न, ब्रिसबेनलगायत प्रमुख सहरमा भएका प्रदर्शनमा विद्यार्थीहरूको उल्लेख्य सहभागिता देखिएको थियो।
बहु सांस्कृतिक अस्ट्रेलियाको पक्षमा विद्यार्थी
प्रदर्शनकारी विद्यार्थीहरूले ‘माइग्रेन्ट्स इन, ह्यान्सन आउट’ र ‘अवर फ्युचर इज डाइभर्स’ जस्ता नारा लेखिएका प्लेकार्ड बोकेका थिए। उनीहरूले ह्यान्सनको लामो समयदेखिको कडा आप्रवासन नीतिको पक्षधरता तथा ‘एकल-सांस्कृतिक’ अस्ट्रेलियाको अवधारणाको विरोध गरेका छन्।
विद्यार्थीहरूको भनाइमा ‘वन नेसन’को राजनीतिक एजेन्डाले आप्रवासी, अल्पसङ्ख्यक तथा विभिन्न सांस्कृतिक पृष्ठभूमिका समुदायलाई अनुचित रूपमा निशाना बनाइरहेको छ। प्रदर्शनमा आप्रवासनसँगै आवास, जीवनयापनको बढ्दो लागत र शिक्षाको महँगो हुँदै गएको विषयलाई पनि प्रमुख मुद्दा बनाइएको थियो।
विद्यार्थीहरूको तर्क छ -देशमा किफायती आवासको अभाव, दैनिक जीवनयापनको बढ्दो खर्च र उच्च शिक्षाको आर्थिक भारजस्ता समस्याको समाधान खोज्नुको सट्टा आप्रवासी तथा अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीलाई देशका समस्याको दोषी देखाउनु उचित होइन।
बढ्दो वन नेसन प्रभाव
विद्यार्थी प्रदर्शन अस्ट्रेलियाको राजनीतिमा आप्रवासन र दक्षिणपन्थी राजनीतिबारे बहस तीव्र भइरहेका बेला भएको हो। पछिल्लो समय पाउलिन ह्यान्सन नेतृत्वको ‘वन नेसन’ले विभिन्न सर्वेक्षणमा उल्लेख्य समर्थन हासिल गर्दै आएको छ। प्रदर्शनसम्बन्धी रिपोर्टहरूमा पार्टीको प्राथमिक मत २६ प्रतिशतसम्म पुगेको उल्लेख गरिएको छ।
यद्यपि पछिल्ला सर्वेक्षणहरूमा वन नेसनको समर्थन फरक–फरक देखिएको छ। त्यसैले २६ प्रतिशतलाई निश्चित रूपमा ‘सबैभन्दा पछिल्लो सर्वेक्षण’को परिणामका रूपमा प्रस्तुत गर्नु उपयुक्त हुँदैन।
प्रदर्शनप्रति प्रतिक्रिया जनाउँदै सिनेटर ह्यान्सनले विद्यार्थीहरूले विद्यालय छाडेर प्रदर्शन गर्नुको सट्टा सरकारको अर्थतन्त्र व्यवस्थापन, ज्याला र जीवनयापनको लागतका विषयमा आवाज उठाउनुपर्ने बताएकी छन्। शिक्षामन्त्री जेहन क्लेयरले पनि विद्यार्थीको नागरिक सहभागिताको अधिकार महत्त्वपूर्ण भए पनि कक्षाको समयमा विद्यार्थीहरू विद्यालयमा रहनुपर्ने धारणा व्यक्त गरेका छन्।
नेपाली विद्यार्थीका लागि यसको अर्थ के?
अस्ट्रेलियामा रहेका नेपाली विद्यार्थी तथा आप्रवासी समुदायका लागि पछिल्लो राजनीतिक बहस विशेष चासोको विषय बनेको छ। अध्यागमनसम्बन्धी नीतिमा हुने परिवर्तनले अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीको अध्ययन, रोजगारी, बसोबास र भविष्यका अवसरमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्न सक्छ।
अष्ट्रेलिया सरकारले सन् २०२६ का लागि अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीको नेसनल प्लानिङ लेभल (NPL) २ लाख ९५ हजार निर्धारण गरेको छ। यो सन् २०२५ को तुलनामा २५ हजारले बढी हो। सरकारका अनुसार यो व्यवस्थाको उद्देश्य अन्तर्राष्ट्रिय शिक्षा क्षेत्रको वृद्धि व्यवस्थापन गर्दै यसलाई दीर्घकालीन रूपमा दिगो बनाउनु हो।
यससँगै आप्रवासीको सङ्ख्या, आवासको उपलब्धता र स्थानीय स्रोतसाधनमाथिको दबाबबिचको सम्बन्धलाई लिएर राजनीतिक बहस बढिरहेका कारण अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी पनि अस्ट्रेलियाको राष्ट्रिय राजनीतिक बहसको केन्द्रमा परेका छन्।
पुस्ताबिचको फरक राजनीतिक धारणा
विद्यार्थी आन्दोलनले अस्ट्रेलियामा देखिएको पुस्तागत राजनीतिक दूरीलाई पनि सतहमा ल्याएको छ। एकातर्फ केही राजनीतिक समूहले सीमा नियन्त्रण कडा पार्नुपर्ने र आप्रवासन घटाउनुपर्ने आवाज उठाइरहेका छन् भने अर्कोतर्फ युवा पुस्ताको ठूलो हिस्सा अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी तथा कामदारलाई स्वागत गर्ने समावेशी र बहु सांस्कृतिक समाजको पक्षमा उभिएको देखिन्छ।
प्रदर्शन आयोजकहरूले नस्लवाद तथा दक्षिणपन्थी नीतिबारे उठाएका आफ्ना चिन्तालाई गम्भीरतापूर्वक नलिए आगामी महिनाहरूमा थप राष्ट्रिय स्तरका प्रदर्शन गर्ने बताएका छन्।
अस्ट्रेलियामा जारी यो बहस आप्रवासनको सङ्ख्या वा सीमासम्बन्धी नीतिमा मात्र सीमित छैन। यसले देशको भविष्य कस्तो सामाजिक संरचना र मूल्यमा आधारित हुने भन्ने प्रश्नलाई समेत अगाडि ल्याएको छ। नेपालीजस्ता आप्रवासी समुदायका लागि भने यो बहस उनीहरूको अध्ययन, रोजगारी, बसोबास र अस्ट्रेलियामा दीर्घकालीन भविष्यसँग प्रत्यक्ष जोडिएको विषय बनेको छ।