काठमाडौं । वातावरण अभियन्ता तथा शिक्षा सुधारक सोनम वाङचुक पुनः चर्चामा आएका छन्। 

उनको नयाँ दिल्लीमा जारी अनशन र स्वास्थ्य अवस्थाबारे हालै आएका समाचारहरूसँगै मानिसहरू उनको व्यक्तिगत जीवन र आम्दानीका स्रोतहरूबारे पनि जान्न उत्सुक रहेका छन्। विशेष गरी, उनको युट्युब च्यानलबाट कति कमाइ हुन्छ र सो आम्दानीमा उनले कर तिर्छन् वा तिर्दैनन् भन्ने कुरा दर्शकहरू जान्न चाहन्छन्।

प्राप्त जानकारी अनुसार सोनम वाङचुकले ‘वाङचुक वर्ल्ड’ नामक युट्युब च्यानल सञ्चालन गर्छन्, जसमा लाखौंको संख्यामा सब्सक्राइबरहरू छन्। यस च्यानलबाट उनले मासिक ३ लाखदेखि ७ लाख रुपैयाँसम्म कमाउने अनुमान गरिएको छ। युट्युब बाहेक उनका आम्दानीका अन्य विभिन्न स्रोतहरू पनि छन्, उनी भारत र विदेशमा आयोजना हुने व्याख्यान, सम्मेलन तथा प्रेरणादायी मन्तव्य कार्यक्रमहरूबाट पनि आम्दानी गर्छन्। साथै, उनको कुल सम्पत्ति करिब ७५ लाख रुपैयाँ रहेको अनुमान गरिएको छ।

भारतमा युट्युब, एडसेन्स, प्रायोजन, एफिलिएट मार्केटिङ र डिजिटल प्लेटफर्महरूबाट हुने आम्दानी पूर्ण रूपमा करयोग्य हुन्छ र यसलाई सामान्यतया व्यवसाय वा पेसाबाट हुने आम्दानीका रूपमा वर्गीकृत गरिन्छ। व्यावसायसँग सम्बन्धित खर्चहरू घटाएर निकालिएको खुद आम्दानीमा लागू हुने करको दर अनुसार कर तिर्नु पर्ने हुन्छ। यसका साथै, यदि तपाईंको व्यवसायको कारोबार तोकिएको सीमाभन्दा बढी भएमा जीएसटी सम्बन्धी नियमहरू पनि लागू हुन सक्छन्।

सोनम वाङचुकले सार्वजनिक रूपमा धेरै पटक बताएका छन् कि उनी आफ्नो आम्दानीमा नियमित रूपमा कर तिर्छन्। यद्यपि लद्दाखका केही क्षेत्रका बासिन्दाहरू विशेष आयकर छुटका लागि योग्य हुन सक्छन्, वाङचुक भने आफ्नो आम्दानीमा लाग्ने सम्पूर्ण कर सरकारलाई बुझाउनुलाई नैतिक दायित्व ठान्छन्।