काठमाडौं । संसारका हिमालहरूलाई चुनौती दिएर असम्भवलाई सम्भव बनाउने नाम हो निर्मल पुर्जा । आज उनै ‘निम्स दाइ’ ब्रड पिक क्षेत्रमा सम्पर्कविहीन रहेको खबरले नेपाल मात्र होइन, विश्वभरका पर्वतारोही, उनका समर्थक र शुभेच्छुकहरूलाई चिन्तित बनाएको छ ।
पाकिस्तानको गिलगिट–बाल्टिस्तानस्थित ब्रड पिक क्षेत्रमा हिम पहिरोपछि सुरु भएको खोजी तथा उद्धार अभियानमा शनिबार फेरि हेलिकप्टर उडान र थप शेर्पा टोली परिचालन गरिँदै छ। सबैको एउटै प्रार्थना छ—‘निम्स दाइ सकुशल फर्किऊन् ।’
एउटा गाउँबाट विश्वको शिखरसम्म
म्याग्दी जिल्लाको साधारण परिवारमा जन्मिएका निर्मल पुर्जाले ब्रिटिस गोर्खा सैनिक र त्यसपछि युके स्पेशल फोर्स (SBS) मा सेवा गरे। सैनिक जीवनको सुरक्षित बाटो छाडेर उनले संसारकै जोखिमपूर्ण पेशा—उच्च हिमाली आरोहण रोजे ।
त्यही निर्णयले उनलाई विश्व पर्वतारोहण इतिहासकै महान् व्यक्तित्वमध्ये एक बनायो ।
इतिहास बदल्ने कीर्तिमान
सन् २०१९ मा उनले संसारका ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला १४ वटै हिमाल केवल ६ महिना ६ दिनमा आरोहण गरेर विश्वलाई चकित पारे। यसअघि यो कीर्तिमान पूरा गर्न झण्डै आठ वर्ष लागेको थियो ।
उनको Project Possible ले मानव इच्छाशक्ति र साहसको परिभाषा नै फेरिदियो ।
त्यसपछि उनलेः
सबै १४ वटा आठहजारे हिमाल बिना अतिरिक्त अक्सिजन आरोहण गर्ने अभियानमा सफलता हासिल गरे।
शीतकालीन K2 आरोहणको ऐतिहासिक टोलीमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेले।
संसारभर नेपाली शेर्पा र पर्वतारोहण समुदायको प्रतिष्ठा नयाँ उचाइमा पुर्याए।
‘निम्स दाइ’ किन बने विश्वको प्रेरणा?
निर्मल पुर्जा केवल आरोही होइनन्। उनी संकटमा परेका आरोहीहरूको उद्धारका लागि जोखिम मोलेर अघि बढ्ने व्यक्तिका रूपमा पनि चिनिन्छन्। धेरै विदेशी आरोहीहरूको जीवन बचाउन उनले आफ्नै सफलताभन्दा मानवतालाई प्राथमिकता दिएका उदाहरणहरू छन्।
उनको जीवनमा आधारित 14 Peaks: Nothing Is Impossible डकुमेन्ट्री विश्वभर चर्चित बन्यो। त्यसपछि ‘निम्स दाइ’ केवल नेपालका होइन, विश्व पर्वतारोहण समुदायका साझा प्रेरणा बने।
आज किन सबैको नजर ब्रड पिकमा छ?
ब्रड पिक क्षेत्रमा आएको हिम पहिरोपछि सम्पर्कविहीन भएका आरोहीहरूको खोजी जारी छ । प्रतिकूल मौसम, भारी हिमपात र जोखिमपूर्ण भू–भागका कारण शुक्रबार अभियान रोकिएको थियो भने शनिबार पुनः खोजी सुरु गरिएको छ ।
नेपालका पर्वतारोही, शेर्पा समुदाय, सरकारी निकाय, अन्तर्राष्ट्रिय उद्धार टोली र विश्वभरका हजारौँ समर्थकले सामाजिक सञ्जालमार्फत एउटै सन्देश दिइरहेका छन्:
“Stay strong, Nims Dai. Come home safely.”
नेपालका लागि केवल एक आरोही होइनन् निर्मल पुर्जा नेपालको साहस, आत्मविश्वास र अदम्य इच्छाशक्तिको प्रतीक हुन् ।
सगरमाथादेखि K2 सम्म नेपाली झण्डा फहराउने यो साहसी आरोहीले विश्वलाई देखाएका छन्, सपना ठूलो भए सीमाहरू साना हुन्छन्।
आज उनी सुरक्षित फर्किने प्रतीक्षामा केवल एउटा परिवार छैन, एउटा राष्ट्र छ। केवल नेपाल होइन, संसारभरका पर्वतारोही समुदायको आशा एउटै छ-‘निम्स दाइ सुरक्षित फर्कून्।’
हिमालले बारम्बार सिकाउने सत्य यही हो, प्रकृतिभन्दा ठूलो कोही हुँदैन। तर, प्रकृतिको सम्मान गर्दै त्यसलाई चुनौती दिने साहसी मानिसहरू मानव इतिहासमा अमर बन्छन्। निर्मल पुर्जा त्यस्तै नाम हुन्। अहिले सबैको प्रार्थना एउटै छ, यो महान् आरोही फेरि एकपटक मुस्कुराउँदै आधार शिविर फर्किएको खबर सुन्न पाइयोस्।