अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनपछि एआई क्षेत्र प्रभावित, विश्वका प्रमुख प्रविधि कम्पनीहरूको खर्बौँ डलर बजार मूल्य गुम्यो

अमेरिका र एसियाका प्रमुख प्रविधि कम्पनीहरूको सेयर मूल्यमा भारी गिरावट आएको छ। अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचनपछि कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रविधिको विकास सुस्त हुन सक्ने चिन्ता बढेसँगै विश्व सेयर बजारमा ठूलो हलचल देखिएको हो।

एआई विकासको गति नियन्त्रण गर्ने चुनावी एजेन्डासहित डेमोक्रेटिक पार्टीका उम्मेदवारहरूले जित हासिल गरेपछि प्रविधि तथा एआई क्षेत्रमा आबद्ध कम्पनीहरूको सेयर मूल्य तीव्र रूपमा घटेको छ।

अमेरिकी प्रविधि कम्पनीहरूको बाहुल्य रहेको नास्डाक कम्पोजिट सूचकाङ्क ५.५ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेर बन्द भएको छ। डाउ जोन्सको तथ्याङ्कअनुसार यस गिरावटका कारण कम्पनीहरूको कुल बजार पुँजीकरणबाट करिब २.५ ट्रिलियन अमेरिकी डलर (१.९ ट्रिलियन पाउन्ड) बराबरको मूल्य गुमेको अनुमान गरिएको छ।

अमेरिकाका अन्य प्रमुख सेयर बजार सूचकाङ्कमा पनि ठूलो गिरावट आएको छ। सन् २०२५ यताकै खराब कारोबार दिनमध्ये एकका रूपमा यस दिनलाई हेरिएको छ।

एआई प्रविधिमा ठूलो रकम लगानी भइरहे पनि त्यसबाट अपेक्षित प्रतिफल प्राप्त हुन्छ कि हुँदैन भन्ने विषयमा यसअघि नै लगानीकर्ताहरूबीच चिन्ता बढिरहेको थियो। पछिल्लो बजार गिरावटले उक्त चिन्तालाई थप बल पुर्‍याएको छ।

एसियाली बजारमा पनि ठूलो गिरावट

शुक्रबार बिहान एसियाली बजारमा पनि प्रविधि क्षेत्रसँग सम्बन्धित कम्पनीहरूको सेयर मूल्य तीव्र रूपमा घटेको छ। विशेषगरी एआई प्रविधिका लागि आवश्यक कम्प्युटर चिप तथा उपकरण उत्पादन गर्ने कम्पनीहरू बढी प्रभावित भएका छन्।

जापानको निक्केई २२५ सूचकाङ्क प्रारम्भिक कारोबारमा ६ प्रतिशतले घटेको थियो। मेमोरी चिप निर्माता किओक्सियाको सेयर मूल्य १२.६ प्रतिशतभन्दा बढीले घट्दा प्रतिस्पर्धी कम्पनी टोकियो इलेक्ट्रोनको सेयर ९.५ प्रतिशतले ओरालो लागेको थियो।

दक्षिण कोरियाली चिप निर्माता एसके हाइनिक्सको सेयर मूल्य ११.५ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेको छ भने सामसङको सेयर पनि करिब १० प्रतिशतले गिरावट आएको छ।

सियोलस्थित सेयर बजारमा आएको तीव्र गिरावटका कारण कोस्पी सूचकाङ्क ८.५ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेको थियो। बजारमा अत्यधिक बिक्रीको दबाब नियन्त्रण गर्न कारोबार केही समयका लागि रोक्ने व्यवस्था अर्थात् ‘सर्किट ब्रेकर’ समेत लागू गरिएको थियो।

त्यस्तै, ताइवानको ताइएक्स सूचकाङ्क ८.३ प्रतिशतभन्दा बढीले घटेको छ। विश्वकै प्रमुख चिप निर्माता कम्पनी टीएसएमसीको सेयर मूल्य पनि करिब ८.५ प्रतिशतले ओरालो लागेको छ।

एआई पूर्वाधारमा लगानीप्रति बढ्दो चिन्ता

मार्केटवाचकी चिप क्षेत्र विश्लेषक ब्रिटनी न्युयेनका अनुसार पछिल्लो गिरावट एआई पूर्वाधार निर्माणमा भइरहेको अत्यधिक खर्चप्रति लगानीकर्ताहरूको निरन्तर चिन्ताको परिणाम हो।

एआई प्रविधिको विकासका लागि आवश्यक डेटा सेन्टर, सेमिकन्डक्टर, कम्प्युटर चिप तथा अन्य पूर्वाधारमा प्रविधि कम्पनीहरूले ठूलो रकम खर्च गरिरहेका छन्। तर, यति ठूलो लगानीबाट भविष्यमा कति आम्दानी र नाफा प्राप्त हुन्छ भन्ने प्रश्नले लगानीकर्ताहरूलाई थप सतर्क बनाएको छ।

पछिल्लो घटनाक्रमले अमेरिकी राजनीतिक निर्णय र एआईसम्बन्धी नीतिले विश्वव्यापी प्रविधि उद्योग तथा सेयर बजारमा कति ठूलो प्रभाव पार्न सक्छ भन्ने देखाएको छ।